Gider nereye yazıldı
Kategori yalnız bir etiket değil: Tek Düzen Hesap Planı (THP) karşılığını ve vergi davranışını da taşır. Siz gideri kategoriye bağlarsınız, resmî hesap ve vergi muamelesi oradan gelir — bir kategori normal gider, bir başkası KKEG (kanunen kabul edilmeyen), bir diğeri demirbaş ya da finansman gideri olarak işler. Kategori kırılımı kâr-zarar raporuna da aynen yansır.
Kategorisiz gider, raporu okunamaz yapar
Hepsi "genel gider" diye yazılmış bir liste, toplam rakamı doğru verir ama hiçbir soruyu cevaplamaz. Nerede tasarruf edileceği, hangi kalemin büyüdüğü ve hangisinin mevsimsel olduğu görünmez.
Kategori kırılımı kâr-zarar raporuna aynen yansıdığı için, kategoriyi doğru seçmek raporu doğru kurmakla aynı şeydir.
KKEG’i gider sanmak, vergiyi yanlış hesaplamaktır
Her harcama vergi matrahından düşülemez: binek araç giderinin bir kısmı, bazı bağış ve cezalar kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) sayılır. Bunları normal giderle aynı kovaya atmak, kârı olduğundan düşük ve vergiyi olduğundan az gösterir — fark yıl sonunda çıkar.
Vergi davranışı kategorinin kendi alanıdır: normal gider, KKEG, demirbaş (tutardan bağımsız demirbaş kaydı), finansman gideri ya da satılan mal maliyeti. Siz yalnız kategoriyi seçersiniz, gerisi onunla birlikte gelir.
Yanlış kategori geri alınabilir olmalı
Kategori yapısı zamanla değişir; bir yıl "pazarlama" altında tutulan kalem ertesi yıl ayrılmak istenebilir. Bu, geçmişi yeniden yazmayı gerektirmemeli.
Yanlış kategorilenen gider tek tıkla taşınır ve rapor kendiliğinden düzelir; kaydı silip yeniden girmek gerekmez.
Nasıl çalışır
- 1 Kategoriler tanımlanır
İşletmenin kendi kırılımı kurulur; her yeni kategoriye bir THP hesabı ve vergi davranışı bağlanır (zorunlu).
- 2 Gider bağlanır
Her gider kaydı bir kategoriye yazılır; tekrarlayan şablonlar kategorisini kendi taşır.
- 3 Rapor okunur
Kâr-zarar raporunda dağılım görünür; dönemler karşılaştırılır.
Ayrıntılar
- THP karşılığı
- Her kategori bir resmî gider hesabına bağlanır; yeni kategoride zorunludur. Resmî kategoriler ülkeye göre tutulur (TR, ABD, AB, İngiltere), yani yurt dışı firmada o ülkenin karşılığı kullanılır.
- Vergi davranışı
- Normal gider · KKEG (indirilemez) · demirbaş · finansman gideri · satılan mal maliyeti.
- KDV
- Kategoride varsayılan KDV oranı ve KDV’nin indirilebilir olup olmadığı tanımlanır; gider formuna oradan gelir.
- Alt kategori
- Kategoriler iç içe tanımlanabilir; rapor üst kırılımı korur.
- Kâr-zarar
- Kırılım rapora aynen yansır; ayrı bir eşleme tablosu tutulmaz.
- Dönem karşılaştırması
- Kategori bazında iki dönem yan yana görülebilir.
- Taşıma
- Yanlış kategorilenen gider tek tıkla başka kategoriye alınır.
- Pazaryeri kesintileri
- Komisyon ve hizmet bedelleri de gider olarak kategorilenir; kanal kırılımı E-ticaret tarafında durur.
Sık sorulan sorular
Kategorileri sonradan değiştirebilir miyim?
Evet. Kategori eklenebilir, gider başka kategoriye taşınabilir; rapor kendiliğinden düzelir.
Kategori kırılımı kâr-zarara nasıl giriyor?
Doğrudan. Raporda kategori dağılımı olduğu gibi görünür, ayrı bir eşleme yapmanız gerekmez.
Tek Düzen Hesap Planı’na uyuyor mu?
Evet. Her kategori bir THP hesabına bağlanır ve bu yeni kategorilerde zorunludur; siz kategoriyi seçersiniz, resmî karşılık onunla gelir. Yurt dışı firmalarda resmî kategoriler o ülkeye göre tutulur.
KKEG giderleri ayrışıyor mu?
Evet. Vergi davranışı kategorinin alanıdır; KKEG işaretli kategoriye yazılan gider vergi matrahından düşülmez.