Amazon settlement raporu nasıl okunur?
Settlement (hakediş) raporu, Amazon'un size fiilen ne ödediğini ve neyi kestiğini gösteren tek güvenilir kaynaktır. Panel özetindeki "sales" rakamı brüttür; gerçek kesintiler burada satır satır durur. Rapor iki tür satır içerir: siparişe bağlı kalemler (satış tutarı, referans ücreti, FBA gönderim, iade) ve siparişe bağlı olmayan kalemler (depolama, abonelik, reklam, tazminat, düzeltmeler). Kâr hesabı ilkini ürüne yazar, ikincisini paylaştırır ya da mağaza geneline koyar.
Amazon kârınızı öğrenmek istiyorsanız bakılacak yer panel özeti değil, settlement raporudur.
Panel size satış ve sipariş adedi gösterir. Settlement ise Amazon’un fiilen ne kestiğini ve ne ödediğini satır satır verir — tahmin değil, gerçekleşen.
Raporun iki yarısı
Bütün satırlar iki gruba ayrılır ve kâr hesabında farklı işlenirler.
1. Siparişe bağlı satırlar. Bir sipariş numarasıyla ilişkilidir:
| Kalem | Yönü |
|---|---|
| Satış tutarı | Gelir |
| Referans ücreti | Gider |
| FBA gönderim ücreti | Gider |
| Gönderim bedeli / vergi satırları | Değişken |
| İade (ters kayıt) | Gelir düzeltmesi |
Bunlar doğrudan o siparişin kârına yazılır.
2. Siparişe bağlı olmayan satırlar. Tek bir siparişle ilişkilendirilemez:
| Kalem | Ne zaman doğar |
|---|---|
| Depolama ücreti | Dönem boyunca stokta duran ürünlerden |
| Reklam harcaması | Kampanyalardan |
| Abonelik bedeli | Aylık sabit |
| Tazminat (reimbursement) | Kayıp/hasar talepleri |
| Düzeltmeler | Amazon’un sonradan yaptığı düzeltmeler |
Bunların ürün kârına girebilmesi için paylaştırılmaları gerekir. Aksi hâlde mağaza geneline yazılır ve hangi ürünün hangi kalemi yediği görünmez.
Komisyon oranını buradan öğrenin
Kategori komisyon oranı bir beklentidir. Fiilen kesilen tutar settlement satırında yazar ve ikisi her zaman aynı olmaz: kampanyalar, özel anlaşmalar ve kategori sınıflandırması farkı yaratabilir.
Kural basittir: çelişki varsa settlement esastır. Kâr hesabında kullanılacak oran, hakedişten öğrenilen gerçek orandır.
İade satırlarını doğru okumak
İade, orijinal satışın ters kaydı olarak gelir. Ama her şey geri gelmez:
- Satış tutarı geri alınır
- Referans ücretinin bir kısmı satıcıya iade edilir
- Gönderim ücreti geri gelmez
- İade işlem bedeli ayrıca çıkar
Yani iade, net bir maliyet bırakır. Bu kalemleri ayırmadan bakıldığında iade “nötr” görünür, oysa değildir. Ayrıntı için: İade edilen sipariş kârı nasıl etkiler?
Dönem farkı: en sık kafa karışıklığı
Settlement dönemi takvim ayıyla örtüşmez. Ayrıca:
- Bir siparişin satışı bir dönemde, iadesi başka dönemde görünebilir
- Düzeltmeler geriye dönük satır olarak gelebilir
- Tazminatlar talep tarihinden çok sonra düşebilir
Bu yüzden “ocak ayında ne kazandım?” sorusunun cevabı tek bir settlement raporunda durmaz. Doğru yaklaşım, satırları sipariş tarihine göre yeniden gruplamaktır.
Banka mutabakatı
Dönem sonunda bankaya geçen tutar, raporun net toplamıdır. Tutmuyorsa sebep genelde şunlardan biridir:
Rezerv. Amazon bir kısmı bekletmiş olabilir.
Dönem kayması. Ödeme tarihi ile rapor dönemi farklı.
Düzeltmeler. Önceki döneme ait satırlar bu dönemde görünüyor.
Kur. Farklı para biriminde satış varsa dönüşüm farkı.
Mutabakat yapılmadığında bu farklar birikir ve bir noktadan sonra geriye dönük çözülemez hâle gelir.
Çoklu pazar
Birden fazla Amazon pazarında satıyorsanız her pazarın kendi settlement’ı, kendi para birimi ve kendi vergi rejimi vardır. Ayrıntı için: Amazon’da net kâr nasıl hesaplanır?
Kontrol listesi
- Satırlar siparişe bağlı / bağlı değil diye ayrıldı mı?
- Komisyon oranı settlement’tan mı okunuyor? Kategori oranı varsayımdır.
- İade satırlarında geri gelmeyen kalemler ayrıldı mı?
- Depolama ve reklam paylaştırıldı mı? Yoksa mağaza geneline yazılır.
- Satırlar sipariş tarihine göre mi gruplandı? Settlement dönemi takvim ayı değildir.
- Banka mutabakatı yapılıyor mu? Fark birikmeden çözülmeli.
- Tazminat satırları gelir olarak işlendi mi?
Amazon Yönetimi settlement satırlarını sipariş bazına indirger: siparişe bağlı kalemler doğrudan o siparişin kârına yazılır, depolama ve reklam gibi kalemler paylaştırılır.
Rapor kalem adları pazara ve rapor sürümüne göre farklılık gösterebilir. Kendi hesabınızdaki satır adlarını esas alın.
Sık sorulan sorular
Amazon settlement raporu nedir?
Belirli bir ödeme dönemine ait bütün hareketlerin satır satır listelendiği hakediş raporudur: satışlar, iadeler, ücretler, depolama, reklam, tazminatlar ve düzeltmeler. Dönem sonunda bankaya geçen tutar, bu satırların net toplamıdır.
Panel özetindeki satış rakamı ile settlement neden tutmuyor?
Panel özeti brüt satışı gösterir; settlement ise kesintiler düşüldükten sonraki net akışı verir. Ayrıca settlement dönemi takvim ayıyla örtüşmez ve iade mahsupları farklı döneme düşebilir. İki rakam farklı şeyleri ölçer.
Referans ücretinin gerçek oranını nereden görürüm?
Settlement raporundan. Kategori oranı bir beklentidir; fiilen kesilen tutar settlement satırında yazar. İkisi farklıysa esas alınacak olan settlement'tır.
İade satırları raporda nasıl görünür?
İade, orijinal satışın ters kaydı olarak ayrı satırlarda gelir: satış tutarı geri alınır, referans ücretinin bir kısmı iade edilir. Gönderim ve iade işlem bedelleri ise geri gelmez; bu yüzden iade net bir maliyet bırakır.
Depolama ve reklam neden siparişe bağlı değil?
Çünkü tek bir siparişle ilişkili değildirler: depolama dönem boyunca stokta duran ürünlerden, reklam ise kampanyalardan doğar. Kâr hesabında ürüne yazılabilmeleri için paylaştırılmaları gerekir.