Landed cost (ürünün depoya ulaşma maliyeti) nasıl hesaplanır?
Landed cost, ürünün deponuza ulaşana kadarki toplam maliyetidir: alış bedeli + uluslararası nakliye + gümrük vergisi + sigorta + iç lojistik + varsa ithalat masrafları. Yalnız alış bedelini maliyet saymak ithal üründe marjı %10'dan fazla yanlış gösterebilir. Ortak giderler ürünlere değer, ağırlık ya da hacim oranında dağıtılmalıdır — hangisinin kullanılacağı gider kalemine göre değişir.
“Ürünü 10 dolara alıyorum” cümlesi bir maliyet beyanı değildir. Ürün deponuza geldiğinde maliyeti 10 dolar olmaz — ve aradaki fark, ithal üründe marjın önemli bir kısmını yer.
Nelerden oluşur?
| Kalem | Açıklama |
|---|---|
| Alış bedeli | Tedarikçiye ödenen tutar |
| Uluslararası nakliye | Konteyner, hava kargo, kurye |
| Gümrük vergisi | Ürün grubuna göre değişir |
| Sigorta | Taşıma sigortası |
| Liman / terminal masrafları | Ardiye, elleçleme |
| Gümrük müşavirliği | Hizmet bedeli |
| İç lojistik | Gümrükten depoya |
| Hazırlık | Etiketleme, yeniden paketleme |
Son satır özellikle Amazon satıcıları için önemlidir: FBA’ya göndermeden önce yapılan etiketleme ve hazırlık işçiliği de maliyettir.
Ortak giderleri dağıtmak
Bir konteynerde beş farklı ürün varsa nakliye tek faturadır. Bu tutarın ürünlere dağıtılması gerekir — ama hangi ölçüyle?
Cevap gider kalemine göre değişir:
| Gider | Dağıtım ölçüsü | Neden |
|---|---|---|
| Konteyner nakliyesi | Hacim | Yer kaplama ücretlendirilir |
| Hava kargo | Ağırlık | Ağırlık ücretlendirilir |
| Gümrük vergisi | Değer | Vergi değer üzerinden hesaplanır |
| Sigorta | Değer | Prim değere bağlı |
| Gümrük müşavirliği | Değer veya eşit | Beyanname başına |
Tek bir yöntemi her kaleme uygulamak sistematik sapma yaratır. Nakliyeyi değer oranında dağıtırsanız hacimli ama ucuz ürün olduğundan ucuz, küçük ama pahalı ürün olduğundan pahalı görünür.
Rakamlı örnek
Bir konteynerde iki ürün geldi. Nakliye + gümrük + masraflar toplamı 30.000 ₺.
| Ürün A | Ürün B | |
|---|---|---|
| Adet | 1.000 | 500 |
| Birim alış bedeli | 120 ₺ | 300 ₺ |
| Toplam değer | 120.000 ₺ | 150.000 ₺ |
| Toplam hacim | 8 m³ | 2 m³ |
Nakliyenin 20.000 ₺‘lik kısmı hacim oranında, gümrük ve masrafların 10.000 ₺‘lik kısmı değer oranında dağıtılırsa:
| Ürün A | Ürün B | |
|---|---|---|
| Nakliye payı (%80 / %20) | 16.000 ₺ | 4.000 ₺ |
| Gümrük payı (%44,4 / %55,6) | 4.444 ₺ | 5.556 ₺ |
| Toplam ek maliyet | 20.444 ₺ | 9.556 ₺ |
| Birim landed cost | 140,44 ₺ | 319,11 ₺ |
Ürün A’nın maliyeti alış bedelinin %17 üzerinde. Bu fark hesaba katılmazsa A ürününün marjı olduğundan çok yüksek görünür.
Kur farkı
İthalatta maliyet, ödemenin fiilen yapıldığı kurdan hesaplanır. Sipariş tarihindeki kuru kullanmak, kurun oynadığı dönemlerde maliyeti yanlış sabitler.
Bir kez kesinleşen ürün maliyeti sonraki kur hareketleriyle değişmemelidir. Ocakta gelen partinin maliyeti, marttaki kurla yeniden hesaplanmaz — o partinin maliyeti neyse odur.
Parti bazlı takip
Aynı ürünü farklı zamanlarda, farklı fiyat ve kurla aldıysanız tek bir maliyet rakamı tutmak geçmiş dönemlerin kârını bozar.
Doğrusu maliyeti tarih periyoduna bağlamaktır: her siparişin kârı, o tarihte geçerli olan maliyetle hesaplanır. Ayrıntı için: Ürün maliyeti neden tek bir rakam değildir?
Stok fiilen karışmışsa ağırlıklı ortalama kullanılır. Önemli olan yöntemin bütün dönemlerde aynı kalmasıdır.
Hangi giderler landed cost’a girmez?
Karıştırılan kalemler var. Şunlar ürün maliyeti değil, işletme gideridir:
- Depo kirası ve personel
- Pazaryeri komisyonu ve hizmet bedeli
- Reklam
- Muhasebe ve yazılım
Bunlar ürün maliyetine eklenmez; kâr hesabında ayrı kalemler olarak yer alır. Ürün maliyetine katmak, aynı gideri iki kez saymaya yol açar.
Kontrol listesi
- Alış bedelinin ötesine geçildi mi? Nakliye, gümrük, sigorta.
- Ortak giderler doğru ölçüyle mi dağıtıldı? Hacim / ağırlık / değer.
- Hazırlık işçiliği dahil mi? Etiketleme, yeniden paketleme.
- Kur, ödeme tarihinden mi alındı?
- Partiler ayrı mı izleniyor? Farklı fiyatla gelen stok tek rakamla tutulmamalı.
- Maliyet tarihe bağlı mı? Geçmiş siparişlerin maliyeti değişmemeli.
- İşletme giderleri maliyete karıştırılmadı mı?
Amazon Yönetimi ürün maliyetini landed cost olarak alır ve tarih periyoduna bağlar; geçmiş siparişler kendi dönemlerinin maliyetiyle hesaplanır.
Sık sorulan sorular
Landed cost nedir?
Ürünün satışa hazır hâlde deponuzda bulunana kadar oluşan toplam maliyetidir. Alış bedelinin yanında uluslararası nakliye, gümrük vergisi, sigorta, liman/terminal masrafları ve iç lojistik de bu tutara girer.
Nakliye maliyeti ürünlere nasıl dağıtılır?
Gider kaleminin doğasına göre. Konteyner nakliyesi hacimle ilişkilidir, bu yüzden hacim oranında dağıtılır. Gümrük vergisi genelde değer üzerinden hesaplandığı için değer oranında dağıtılır. Tek bir yöntemi her kaleme uygulamak sistematik sapma yaratır.
Kur farkı landed cost'a nasıl girer?
Maliyet, ödemenin fiilen yapıldığı kurdan hesaplanır. Sipariş tarihindeki kuru kullanmak, kurun oynadığı dönemlerde maliyeti yanlış sabitler. Ürün maliyeti bir kez kesinleştikten sonra sonraki kur hareketleriyle değişmemelidir.
Her parti için ayrı maliyet tutmak şart mı?
Partiler farklı fiyat ve kurla geldiyse evet, aksi hâlde kâr yanlış hesaplanır. Stok fiilen karışmışsa ağırlıklı ortalama kullanılır; önemli olan yöntemin bütün dönemlerde aynı kalmasıdır.
Ambalaj ve etiketleme maliyeti dahil mi?
Satışa hazır hâle getirmek için yapılıyorsa evet. FBA'ya göndermeden önce yapılan etiketleme, yeniden paketleme ve ön hazırlık işçiliği de ürünün maliyetine girer.