Set ürünlerde stok nasıl takip edilir?
Set ürünlerde stok, setin kendisi üzerinden değil, içindeki stok ürünleri üzerinden takip edilmelidir. Set bir ilandır; her ilan hangi stok ürününden kaç adet tükettiğini taşır. Üçlü bir set satıldığında stoktan üç ayrı ürün, kendi adetlerince düşer. Aksi hâlde aynı ürün hem tekli hem set ilanında satıldığında stok iki ayrı yerde tutulur ve hiçbiri doğru olmaz.
E-ticarette aynı ürünü farklı şekillerde satarsınız: tek başına, ikili paket, üçlü set, başka bir ürünle birlikte kampanya. Her biri pazaryerinde ayrı bir ilandır — ama hepsi aynı stok ürününden beslenir.
Bu ayrım kurulmazsa stok hiçbir zaman doğru olmaz.
İlan ve stok ürünü aynı şey değildir
Stok ürünü: deponuzda fiziksel olarak duran şey. “Tencere 24 cm.”
İlan: pazaryerinde satışa çıkardığınız şey. “Çelik tencere 24 cm”, “Tencere seti 3’lü”, “Tencere + tava kampanyası.”
Bir stok ürünü, birden çok ilanın parçası olabilir. Bir ilan da birden çok stok ürünü içerebilir.
Doğru kurgu: adet bazında bağlama
Her ilan, hangi stok ürününden kaç adet tükettiğini taşır:
| İlan | İçerdiği stok ürünü | Adet |
|---|---|---|
| Tencere 24 cm (tekli) | Tencere 24 cm | 1 |
| Tencere seti 3’lü | Tencere 20 cm | 1 |
| Tencere 24 cm | 1 | |
| Tencere 28 cm | 1 | |
| 2’li avantaj paketi | Tencere 24 cm | 2 |
Şimdi stok tek yerde tutulur. “Tencere 24 cm” stoğu 100 adet ise:
- Tekli ilandan 1 satış → 99 kalır
- Setten 1 satış → 98 kalır
- 2’li paketten 1 satış → 96 kalır
Üç ilan da aynı havuzdan düşer ve gerçek stok her zaman bilinir.
Yanlış kurgu: her ilanı ayrı ürün saymak
Çoğu ön muhasebe programı bunu yapar: her pazaryeri ilanını ayrı bir ürün kaydı olarak açar. Sonuç:
Stok üç yerde tutulur. Tekli ilanın stoğu, setin stoğu, paketin stoğu. Hiçbiri gerçek değildir.
Elle güncelleme zorunluluğu. Setten satış olunca tekli ilanın stoğunu elle düşürmeniz gerekir. Günde on satışta imkânsızdır.
Aşırı satış riski. Depoda 5 adet kalmışken tekli ilanda 5, sette 5 stok görünür. Toplam 10 satış alırsınız, 5’ini gönderemezsiniz.
Maliyet hesabı bozulur. Setin maliyeti nedir? İçindeki ürünlerin maliyetleri toplamıdır — ayrı kayıt tutulursa bu bağ kopar.
Setin fiyatı ve maliyeti
Set ilanının satış fiyatı bağımsızdır; genelde tek tek almaktan ucuzdur, çünkü amacı sepet tutarını artırmaktır.
Maliyeti ise bağımsız değildir: içindeki stok ürünlerinin maliyetleri toplamıdır. Set ambalajı varsa o da eklenir.
| Tutar | |
|---|---|
| Tencere 20 cm maliyeti | 180 ₺ |
| Tencere 24 cm maliyeti | 210 ₺ |
| Tencere 28 cm maliyeti | 260 ₺ |
| Set ambalajı | 15 ₺ |
| Set maliyeti | 665 ₺ |
Kâr hesabı bu toplamı kullanmalıdır. Sete elle tek bir maliyet girmek, içindeki ürünlerin maliyeti değiştiğinde güncellenmeyi unutulan bir rakam bırakır.
Varyantlarla karıştırmayın
Varyant ve set farklı şeylerdir:
Varyant — aynı ürünün farklı seçeneği. Kırmızı tişört, mavi tişört. Her varyantın kendi stoğu vardır.
Set — birden fazla ürünün birlikte satılması. Kendi stoğu yoktur, içindekilerden beslenir.
Bir üründe ikisi birden olabilir: “Tencere seti 3’lü, gri” ve “Tencere seti 3’lü, siyah” — set olarak içindekilerden beslenir, varyant olarak renk ayrımı taşır.
Kontrol listesi
Stoğu ilanda mı üründe mi tutuyorsunuz? İlandaysa sorun büyümeye devam ediyordur.
Set satıldığında içindekiler düşüyor mu? Düşmüyorsa sayımda fark çıkacaktır.
Aynı ürün kaç ilanda geçiyor? Sayı arttıkça doğru kurgunun önemi artar.
Set maliyeti otomatik mi hesaplanıyor? Elle giriliyorsa güncel kalmaz.
Ön Muhasebe ilanları stok ürününe adet bazında bağlar; set satışında içindeki ürünler kendi adetlerince düşer ve set maliyeti içindekilerden hesaplanır.
Sık sorulan sorular
Set ürünlerde stok nasıl takip edilir?
Setin kendisi üzerinden değil, içindeki stok ürünleri üzerinden. Set bir ilandır; her ilan hangi stok ürününden kaç adet tükettiğini taşır. Üçlü bir set satıldığında stoktan üç ayrı ürün, kendi adetlerince düşer.
Set ürünün maliyeti nasıl hesaplanır?
İçindeki stok ürünlerinin maliyetleri toplamı, varsa set ambalajı da eklenerek. Sete elle tek bir maliyet girmek, içindeki ürünlerin maliyeti değiştiğinde güncellenmeyi unutulan bir rakam bırakır.
Set ile varyant arasındaki fark nedir?
Varyant aynı ürünün farklı seçeneğidir (kırmızı tişört, mavi tişört) ve her varyantın kendi stoğu vardır. Set ise birden fazla ürünün birlikte satılmasıdır; kendi stoğu yoktur, içindekilerden beslenir. Bir üründe ikisi birden olabilir.
Her ilanı ayrı ürün olarak açarsam ne olur?
Stok birden fazla yerde tutulur ve hiçbiri gerçek olmaz. Setten satış olduğunda tekli ilanın stoğu düşmez; aşırı satış riski doğar ve maliyet hesabı bozulur. Doğrusu, stoğu tek stok ürünü üzerinde tutup ilanları ona adet bazında bağlamaktır.